Beyazıt ve Kapalıçarşı Çevresi

Kubbeli sokaklar, gizli hanlar ve dolaşan çay tepsileri

Kapalıçarşı'nın içinde altmışı aşkın sokak ve binlerce dükkân vardır, ama semtin asıl sırrı çarşının dışına taşan hanlardadır. Avlulu, çok katlı bu taş yapılarda kuyumcu atölyeleri, gümüş işçileri, altın eritme ocakları ve küçük imalathaneler hâlâ çalışır. Dar merdivenlerden çıkıp bir hanın çatısına ulaştığınızda, kurşun kaplı kubbelerin arasından Haliç'i görebilirsiniz.

Semtin sesi de kendine özgüdür: esnafın birbirine seslenmesi, tezgâhlar arasında elinde asma tepsiyle koşturan çaycılar, Beyazıt Meydanı'nda güvercin yemleyen çocuklar ve üniversite kapısının önünde buluşan öğrenciler. Sahaflar Çarşısı'nın çınar gölgesindeki sessizliği ise tüm bu hareketin ortasında küçük bir vaha gibidir.

Theodosius Forumu'ndan Fatih'in bedestenine

Bugünkü Beyazıt Meydanı, 4. yüzyılın sonunda I. Theodosius adına düzenlenen büyük bir forumun yerindedir. Ordu Caddesi kenarında görülen, damla desenli sütun parçaları bu forumun zafer takından kalmadır. Fetihten sonra Fatih Sultan Mehmed ilk sarayını, bugün İstanbul Üniversitesi'nin bulunduğu alana yaptırdı ve kısa süre sonra değerli malların saklandığı Cevahir Bedesteni'ni inşa ettirdi; Kapalıçarşı bu çekirdeğin çevresinde büyüdü.

1501–1506 yılları arasında yapılan Beyazıt Camii, şehirde özgün hâliyle ayakta kalan en eski selâtin camisi olarak kabul edilir. 1828'de yangın gözetleme amacıyla dikilen Beyazıt Kulesi meydanın siluetine eklendi. Çarşının doğu kapısındaki Nuruosmaniye Camii ise 1748–1755 yılları arasında, Osmanlı mimarisine barok üslubun girdiği dönemin en çarpıcı örneği olarak yükseldi.

Semtte görülecekler

• Kapalıçarşı: kalbindeki Cevahir Bedesteni ile dünyanın en eski ve en büyük kapalı çarşılarından biri.
• Sahaflar Çarşısı: Beyazıt Camii ile Kapalıçarşı arasında, sahafların ve kitapçıların çınar altındaki avlusu.
• Beyazıt Camii: klasik Osmanlı mimarisinin öncüsü sayılan, sade ve dengeli selâtin camisi.
• Beyazıt Meydanı ve Beyazıt Kulesi: üniversitenin anıtsal kapısı, güvercinler ve forumdan kalan sütun parçalarıyla semtin açık alanı.
• Nuruosmaniye Camii: kavisli avlusu ve barok süslemeleriyle çarşıya açılan zarif bir geçiş.
• Çemberlitaş: Konstantin'in 330'da şehrin başkent ilanı için diktirdiği porfir sütun.
• Laleli Camii: Ordu Caddesi üzerinde, 18. yüzyıl Osmanlı barokunun bir başka güzel örneği.

Çemberlitaş'tan Beyazıt'a çarşı içinden yürüyüş

1. Çemberlitaş'ın dibinden başlayın ve sütunun çemberlerine yakından bakın.
2. Yan sokaktan Nuruosmaniye Camii'nin avlusuna girin ve at nalı biçimli avluyu dolaşın.
3. Nuruosmaniye Kapısı'ndan Kapalıçarşı'ya girin, ana caddeyi izleyip Cevahir Bedesteni'ne sapın.
4. Batıdaki Beyazıt Kapısı'ndan çıkarak Sahaflar Çarşısı'na geçin.
5. Beyazıt Camii'ni gezip meydana çıkın; enerjiniz varsa Ordu Caddesi boyunca Laleli Camii'ne kadar devam edin.

Esnaf sofrası: tencere yemeği, muhallebi ve bol çay

Çarşı ve hanlarda çalışanlar yüzyıllardır aynı alışkanlıkla beslenir: öğle saatinde hızlıca yenen doyurucu bir tabak. Semtin esnaf lokantalarında tas kebabı, etli nohut, taze fasulye ve tereyağlı pilav gibi tencere yemekleri, köşe başlarında ise dürüm döner ve lahmacun bulunur.

Beyazıt ve çevresi aynı zamanda muhallebi geleneğinin merkezlerinden biridir: tavuk göğsü, kazandibi, sütlaç ve keşkül burada hâlâ ustalıkla yapılır. Günün her saatinde dükkânlara dağıtılan ince belli bardaklardaki çay ve cezvede pişen Türk kahvesi, alışveriş pazarlığının da ayrılmaz parçasıdır. Tatlılar hakkında daha fazlası Türk tatlıları rehberimizde.

Aileler için: çarşıda kaybolmadan gezmek

Kapalıçarşı'nın birbirine benzeyen sokakları çocuklarla gezerken en büyük risktir. İçeri girmeden önce herkesin bildiği bir buluşma noktası belirleyin; çarşının adları yazılı büyük kapılarından biri bu iş için idealdir. Hafta sonu ve öğle saatlerinde koridorlar çok kalabalıklaşır, bebek arabasıyla ilerlemek zorlaşır.

Pazarlık, çarşı kültürünün doğal bir parçasıdır; ancak sabırlı ve güler yüzlü olun, fiyatı beğenmezseniz teşekkür edip ayrılmak tamamen olağandır. Çarşı genellikle pazar günleri ve bazı dini bayram günlerinde kapalıdır; gitmeden önce güncel durumu kontrol edin. Neler alabileceğinize dair fikirler için hediyelik rehberimize bakın.

Sareban Hotel'den Beyazıt'a nasıl gidilir?

Otelimizden Kapalıçarşı'ya yürüyerek gitmek genellikle on beş-yirmi dakika sürer. Mahallenin arka sokaklarından yokuş yukarı Divanyolu'na çıkın ve Çemberlitaş'ı geçip Nuruosmaniye Kapısı'na yönelin; bu yol hem en kısa hem de en çok tarihi yapının önünden geçen yoldur.

Yokuş çıkmak istemezseniz Sultanahmet durağından T1 tramvayına binip Çemberlitaş ya da Beyazıt–Kapalıçarşı durağında inebilirsiniz. Alışveriş dönüşünde ise yol yokuş aşağıdır, dolayısıyla yürümek çok daha kolaydır.