Beyazıt Camii, Sultan II. Bayezid'in 1501–1506 yılları arasında Beyazıt Meydanı'nın doğu kenarına yaptırdığı, İstanbul'da özgün hâliyle ayakta kalan en eski sultan camisidir. Mimar Sinan öncesi Osmanlı mimarisinin olgunlaştığı anı gösteren bu yapı, Kapalıçarşı ile İstanbul Üniversitesi arasında, sakin avlusu ve antik sütunlarıyla şehrin en az kalabalık büyük camilerinden biridir.
Bu sayfada5
Sinan'dan önceki büyük adım
Fatih Sultan Mehmed'in yaptırdığı ilk Fatih Camii 1766 depreminde yıkılıp yeniden inşa edildiği için, Beyazıt Camii İstanbul'da özgün planını koruyan en eski selatin camisi kabul edilir. Kaynaklarda mimar olarak Yakubşah bin Sultanşah ya da Mimar Hayreddin adları geçer; kesin atıf tartışmalıdır.
Plan, Ayasofya'daki fikrin Osmanlı yorumudur: merkezi kubbe kıble yönünde iki yarım kubbeyle genişletilmiş, yanlara da küçük kubbeli sahınlar eklenmiştir. Bu çözüm, yarım yüzyıl sonra Mimar Sinan'ın Süleymaniye Camii'nde en olgun hâline ulaşacaktır. Beyazıt'ı gezmek, bu gelişimin başlangıç noktasını görmek demektir.
Avluda antik sütunlar ve iki uzak minare
Caminin en etkileyici bölümü, revaklarla çevrili geniş avlusudur. Revakları taşıyan sütunlar farklı renklerde mermer, granit ve somakiden yapılmıştır; bunların önemli bir kısmının Bizans yapılarından devşirildiği kabul edilir. Zemin döşemesindeki renkli taşlar ve ortadaki şadırvan avluya zarif bir düzen verir.
Dışarıdan bakınca ilk dikkat çeken detay, iki minarenin birbirinden alışılmadık biçimde uzakta, yan kanatların uçlarında yükselmesidir. Bu kanatlar bir zamanlar misafir dervişlerin kaldığı tabhane bölümleriydi. Kıble duvarının arkasındaki hazirede II. Bayezid'in türbesi bulunur.
Neler görülmeli?
- Avlu revakları: Farklı taş türlerinden sütunları tek tek inceleyin; her biri başka bir hikâye taşır.
- Harim ve kubbe: Ana kubbe ile iki yarım kubbenin oluşturduğu uzun, ferah iç mekân.
- II. Bayezid Türbesi: Caminin arka bahçesinde, sultanın sade ama zarif türbesi.
- II. Bayezid Hamamı: Külliyenin hamamı, restorasyon sonrası hamam kültürünü anlatan bir müze olarak kullanılıyor; güncel ziyaret durumunu kontrol edin.
- Külliyenin imaret binası: 1884'te burada kurulan Beyazıt Devlet Kütüphanesi, Türkiye'nin ilk kamu kütüphanelerinden biri olarak bilinir.
Ziyaret adabı ve pratik bilgiler
Cami ibadete açık bir mekândır; namaz vakitlerinde turistik ziyaretler kısa süre durdurulur. Kadınların başını örtmesi, herkesin omuz ve dizleri kapatan kıyafetler giymesi beklenir. Ayakkabılar girişte çıkarılıp raflara ya da poşete konur. Ayrıntılar için cami ziyaret adabı rehberimize bakabilirsiniz.
Beyazıt, turist yoğunluğu açısından Sultanahmet camilerine göre çok daha sakindir; avlu, Kapalıçarşı gezisinin ardından biraz dinlenmek için ideal bir yerdir. Cuma öğle namazında cami ve avlu çok kalabalık olur.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Otelimizden Divanyolu'na çıkıp Çemberlitaş'ı geçerek batıya devam ettiğinizde cadde Beyazıt Meydanı'na açılır; cami meydanın doğu kenarında, Sahaflar Çarşısı'nın hemen yanındadır. T1 tramvayıyla gelecekseniz Beyazıt-Kapalıçarşı durağında inmeniz yeterli. Kapalıçarşı'nın Beyazıt Kapısı'ndan çıkıp Sahaflar'ın içinden geçerek de avluya ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Beyazıt Camii'ni kim yaptırdı?
Fatih Sultan Mehmed'in oğlu Sultan II. Bayezid yaptırmıştır. Yapım 1501'de başlayıp 1506'da tamamlanmıştır.
Beyazıt Camii'ne giriş ücretli mi?
Hayır, cami ücretsiz olarak ziyaret edilebilir. Namaz vakitlerinde turistik ziyaretlere kısa bir ara verilir.
Beyazıt Camii'ni Mimar Sinan mı yaptı?
Hayır. Cami, Mimar Sinan'dan önceki döneme aittir; kaynaklarda mimarı olarak Yakubşah bin Sultanşah ya da Hayreddin adları geçer.
Kapalıçarşı'dan Beyazıt Camii'ne nasıl geçilir?
Çarşının Beyazıt Kapısı'ndan çıkıp Sahaflar Çarşısı'nın içinden birkaç dakika yürüyerek caminin avlusuna ulaşabilirsiniz.
