Süleymaniye, Tarihi Yarımada'nın Haliç'e bakan üçüncü tepesinde, Mimar Sinan'ın Kanuni Sultan Süleyman için kurduğu dev külliyenin çevresinde gelişmiş tarihi bir semttir. Medreseler, kütüphane, ahşap evler ve Sinan'ın kendi türbesi bu tepede bir aradadır. Sultanahmet'e göre çok daha sakin olan semt, şehrin en etkileyici manzaralarından birini sunar.
Bu sayfada7
Bir külliyenin etrafında büyüyen tepe
Süleymaniye'de semt ile cami birbirinden ayrılmaz. Külliyenin medreseleri, eski hastanesi, aşevi ve hamamı caminin çevresinde bir halka oluşturur; mahalle de bu halkanın dışına doğru, Haliç'e inen yamaçlara yayılır. Medreselerin bir kısmında bugün yazma eserleriyle ünlü Süleymaniye Kütüphanesi hizmet verir; avlularda kitap taşıyan araştırmacılar ve öğrenciler görmek olağandır.
Caminin çevresinden birkaç sokak uzaklaşınca semtin ikinci yüzü ortaya çıkar: bir kısmı özenle restore edilmiş, bir kısmı yıkılmaya yüz tutmuş ahşap evler, küçük mescitler, çeşmeler ve sokakta oynayan çocuklar. Buradaki sessizlik, Kapalıçarşı'nın birkaç yüz metre ötesinde olduğunuzu unutturur.
Sinan'ın kalfalık eseri ve bir mimarın vasiyeti
Süleymaniye Külliyesi 1550–1557 yılları arasında inşa edildi. Cami; medreseler, tıp medresesi, hastane, imaret, kervansaray ve hamamdan oluşan bir kentsel bütünün merkeziydi. Kıble duvarının arkasındaki bahçede Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın türbeleri bulunur. Külliyenin kuzey köşesinde ise Sinan'ın kendisi için tasarladığı küçük ve sade türbe durur; bu alçakgönüllülük, yapının görkemiyle çarpıcı bir tezat oluşturur.
Rivayete göre Sinan eserlerini şöyle sınıflandırmıştır: Şehzade Camii çıraklık, Süleymaniye kalfalık, Edirne'deki Selimiye ise ustalık eseridir. Semtin güney ucundaki Şehzade Camii, genç yaşta ölen Şehzade Mehmed anısına 1543–1548 yıllarında yapıldı ve Sinan'ın ilk büyük selâtin külliyesi oldu. Aynı bölgedeki Kalenderhane Camii ise 12. yüzyıldan kalma bir Bizans kilisesidir; fetihten sonra Kalenderî dervişlerine verildiği için bu adı almıştır.
Süleymaniye'de görülecekler
- Süleymaniye Camii: Sinan'ın İstanbul'daki en büyük eseri; ferah iç mekânı, sade ama kusursuz oranları ve Haliç'e bakan bahçe terasıyla.
- Kanuni ve Hürrem Sultan türbeleri: kıble duvarının arkasındaki mezarlık bahçesinde, çini ve kalem işi süslemeleriyle.
- Mimar Sinan Türbesi: külliyenin kuzey köşesinde, sokaktan kolayca gözden kaçan küçük bir yapı.
- Şehzade Camii: Sinan'ın ilk selâtin külliyesi; dört yarım kubbeli planı ve türbeler bahçesiyle.
- Kalenderhane Camii: Bizans kilisesinden dönüştürülmüş, sade iç mekânı ve mermer kaplamalarıyla sakin bir durak.
- Semtin hemen batısında, Atatürk Bulvarı üzerinden geçen Valens Su Kemeri.
Süleymaniye'den Şehzadebaşı'na yürüyüş
- Beyazıt'tan üniversitenin yan sokaklarını izleyerek Süleymaniye Camii'ne ulaşın; önce avluya, sonra caminin içine girin.
- Caminin arkasındaki bahçe terasına geçip Haliç, Galata ve Boğaz'ın ağzını izleyin; ardından türbeleri ziyaret edin.
- Külliyenin kuzey köşesinde Sinan'ın türbesini bulun ve yanındaki eski dükkân sırasının önünden geçin.
- Batıya, ahşap evli sokaklardan Vefa'ya doğru yürüyün; dar sokaklarda eski çeşmelere ve mescitlere dikkat edin.
- Yokuş aşağı Kalenderhane Camii'ne inip oradan Şehzade Camii'ne ve Valens Su Kemeri'ne ulaşarak turu tamamlayın.
Pilav üstü kuru fasulye ve imaret hatırası
Süleymaniye Camii'nin karşısındaki eski dükkân sırası, İstanbul'un en köklü yemek geleneklerinden birinin adresidir: tereyağlı pirinç pilavının üzerine dökülen kuru fasulye. Yanında turşu ve ince doğranmış soğanla gelen bu sade tabak, medrese öğrencilerinden esnafa, pek çok kuşağın ortak öğle yemeği olmuştur.
Külliyedeki imaret, yüzyıllar boyunca öğrencilere, yolculara ve yoksullara çorba ve pilav dağıttı; semtin misafirperverlik anlayışı bu geleneğe dayanır. Yemeğin ardından irmik helvası, sütlaç ya da semtin çevresindeki fırınlardan alınan susamlı çörekler güzel bir kapanış olur. İstanbul'un geleneksel yemekleri için lezzet rehberimize göz atabilirsiniz.
Aileler için: geniş avlu, gölgeli bahçe
Süleymaniye, çocuklu aileler için Sultanahmet'e göre çok daha rahat bir cami deneyimi sunar. Geniş avlu ve caminin çevresindeki bahçeler koşmaya, oturup dinlenmeye elverişlidir; kalabalık nadiren bunaltıcı olur. Türbelerin bulunduğu bahçe bir mezarlık olduğu için çocuklara burada sessiz olmalarını hatırlatın.
Semtten Haliç'e inen sokaklar dik ve yer yer basamaklıdır; bebek arabasıyla gelecekseniz Beyazıt tarafından düz yolu kullanıp aynı yoldan dönmek daha kolaydır. Cami ziyaretinde kıyafet kuralları için cami ziyaret adabı yazımıza bakın.
Sareban Hotel'den Süleymaniye'ye nasıl gidilir?
Otelimizden Sultanahmet durağına yürüyüp T1 tramvayıyla Beyazıt–Kapalıçarşı durağına gidebilir, oradan İstanbul Üniversitesi'nin yanından geçerek yaklaşık on dakikada Süleymaniye'ye ulaşabilirsiniz. Yürümeyi seviyorsanız Divanyolu ve Kapalıçarşı üzerinden bütün yol yürünebilir; tempoya göre yarım saati biraz geçen, çoğu yokuş yukarı bir yürüyüştür.
Güzel bir kombinasyon, Süleymaniye'den yokuş aşağı Rüstem Paşa Camii üzerinden Eminönü'ne inmek ve dönüşte tramvayı kullanmaktır. Böylece yokuşu yalnızca bir kez çıkmış olursunuz.
Sık sorulan sorular
Süleymaniye Camii ile Sultanahmet Camii arasında hangisini görmeliyim?
İkisini de görmenizi öneririz, çünkü çok farklı deneyimler sunarlar. Sultanahmet Camii çinileriyle göz alıcıdır; Süleymaniye ise sade ferahlığı, daha sakin atmosferi ve Haliç manzarasıyla öne çıkar.
Süleymaniye Camii ziyareti ücretli mi?
Hayır, aktif bir cami olarak ziyaret ücretsizdir. Namaz vakitlerinde turist ziyareti kısa süre durdurulur; cami kıyafet kurallarına uyulması beklenir.
Süleymaniye'den en güzel manzara nereden görülür?
Caminin arka tarafındaki bahçe terası Haliç, Galata Kulesi ve Boğaz'ın ağzına bakar. Daha fazla seyir noktası için fotoğraf noktaları yazımıza göz atın.
