Süleymaniye Camii ve Külliyesi

Sinan'ın ‘kalfalık’ eseri, bir imparatorluğun imzası

Rivayete göre Mimar Sinan, Şehzade Camii'ni çıraklık, Süleymaniye'yi kalfalık, Edirne'deki Selimiye'yi ise ustalık eseri olarak anmıştır. Bu mütevazı sınıflandırmaya rağmen Süleymaniye, Kanuni döneminin gücünü ve düzenini en açık biçimde ifade eden yapıdır. Kubbe, zeminden yaklaşık 53 metre yüksekliğe ulaşır ve yaklaşık 26,5 metre çapındadır.

Plan, Ayasofya ve Beyazıt Camii'nde görülen merkezi kubbe ve iki yarım kubbe fikrini son derece dengeli bir bütüne dönüştürür. Dört büyük ayak, kubbe yükünü taşırken iç mekânda neredeyse görünmez kalacak biçimde duvarlara gömülmüştür. Caminin akustiği de ünlüdür; imamın sesi büyük harim boyunca hoparlöre ihtiyaç duyulmadan yayılacak biçimde tasarlandığı anlatılır.

Dört minare, on şerefe ve ince işçilik

Avlunun dört köşesinde yükselen dört minarede toplam on şerefe bulunur; bunun, Kanuni'nin Osmanlı tahtına çıkan onuncu padişah olmasına gönderme yaptığı söylenir. İç mekânda kıble duvarındaki İznik çinileri, renkli camlı pencereler ve dönemin ünlü hattatı Ahmed Karahisarî ile öğrencisi Hasan Çelebi'ye atfedilen yazılar dikkat çeker.

Rivayete göre binlerce kandilin isi, havalandırma sayesinde giriş kapısının üstündeki bir odada toplanıyor ve mürekkep yapımında kullanılıyordu. Bu hikâye, Sinan'ın mimariyi yalnızca estetik değil, işlevsel bir sistem olarak düşündüğünün en sevilen örneklerinden biridir.

Neler görülmeli?

• Harim ve kubbe: Girişte biraz durup kubbenin ağırlıksızmış gibi görünen yüksekliğini hissedin.
• Kanuni ve Hürrem Sultan türbeleri: Kıble duvarının arkasındaki hazirede; Kanuni'nin türbesindeki çini ve kalem işleri özellikle zengindir.
• Mimar Sinan'ın türbesi: Külliyenin köşesinde, Sinan'ın kendi tasarladığı sade üçgen parseldeki kabri.
• Haliç'e bakan teras: Caminin arkasındaki bahçeden Haliç, Galata ve Boğaz girişi manzarası.
• Külliye yapıları: Medreseler, darüşşifa, imaret ve tarihi el yazması eserleriyle bilinen Süleymaniye Kütüphanesi.

Ziyaret için pratik öneriler

Namaz vakitlerinde turistik ziyaretler durdurulur; özellikle cuma öğle namazı çevresinde planınızı esnek tutun. Kadınların başını örtmesi, herkesin omuz ve dizleri kapalı giyinmesi beklenir. Ayrıntılar için cami ziyaret adabı rehberimize göz atın.

Caminin arka bahçesi ve Haliç terası, gün batımında şehrin en huzurlu manzara noktalarından birine dönüşür; gün batımı noktaları yazımızda bu çevreye ayrıca yer verdik. Çevredeki sokaklarda medrese öğrencilerine yıllardır hizmet veren geleneksel kuru fasulye ve pilav lokantaları bulunur; öğle yemeği için iyi bir yerel seçenektir.

Sareban Hotel'den nasıl gidilir?

Otelimizden Divanyolu boyunca Beyazıt Meydanı'na kadar yürüyün, ardından İstanbul Üniversitesi'nin duvarı boyunca kuzeye, Süleymaniye'ye çıkan sokaklara sapın. Toplu taşıma tercih ederseniz T1 tramvayıyla Beyazıt-Kapalıçarşı durağında inip aynı yolu kısaltabilirsiniz. Dönüşte camiden yokuş aşağı Haliç'e inip Rüstem Paşa Camii ve Eminönü üzerinden tramvayla otele dönmek de keyifli bir alternatiftir.

Süleymaniye'yi bir rotanın parçası yapın

Sinan'ın farklı dönemlerdeki eserlerini karşılaştırmak için Mimar Sinan rotası yazımızı izleyebilir, aynı gün Şehzade Camii ile otelimizin hemen yanındaki Sokullu Mehmet Paşa Camii'ni de görebilirsiniz. Süleymaniye semtinin ahşap evlerle dolu sokakları için Süleymaniye semt rehberimiz iyi bir başlangıçtır.