Şehzade Camii, Kanuni Sultan Süleyman'ın 1543'te genç yaşta ölen oğlu Şehzade Mehmed'in anısına Mimar Sinan tarafından 1543–1548 yılları arasında yapılan ilk büyük sultan camisidir. Merkezi kubbenin dört yarım kubbeyle çevrelendiği simetrik planı, sonraki yüzyılın Sultanahmet Camii'ne model olmuştur. Valens Su Kemeri'nin hemen yanında, turist kalabalığından uzak ve sakin bir duraktır.
Bu sayfada5
Bir babanın yası, bir mimarın ilk büyük sınavı
Kanuni'nin Hürrem Sultan'dan doğan oğlu Şehzade Mehmed, 1543'te Manisa sancak beyiyken henüz yirmili yaşlarının başında hayatını kaybetti. Kederli sultan, oğlunun adına bir külliye yapılmasını istedi ve bu görevi o sıralarda baş mimar olan Sinan'a verdi. Sinan'ın rivayete göre ‘çıraklık eserim’ dediği bu cami, onun başkentteki ilk büyük sultan camisidir.
Burada Sinan, merkezi kubbeyi dört yönden dört yarım kubbeyle destekleyen tam simetrik bir plan uyguladı. Bu şema bir sonraki yüzyılda Sultanahmet Camii'nde tekrarlanacaktı. Sinan ise ilerleyen yıllarda daha az simetrik ama daha akışkan çözümler aradı; bu yüzden Şehzade, bir mimarın arayışlarının başlangıcını gösteren değerli bir belgedir.
Oymalı minareler ve dışarı taşınan revaklar
Caminin iki zarif minaresi, gövdelerindeki kabartma geometrik desenler ve renkli taş kakmalarıyla Osmanlı minareleri arasında en süslü olanlardandır. Kubbe ve yarım kubbelerin köşelerindeki küçük kuleler, dış silueti hareketlendirir.
Sinan, yan cephelere revaklı galeriler ekleyerek payandaları dışarıdan gizledi ve yapının kütlesini hafifletti. Revaklı avlu, harim ile neredeyse aynı büyüklüktedir; ortadaki şadırvan ve sessiz bahçe, şehrin gürültüsünden hemen sıyrılmanızı sağlar.
Neler görülmeli?
- Dört yarım kubbeli harim: Merkezden her yöne eşit açılan, dengeli ve aydınlık iç mekân.
- Kabartmalı minareler: Gövdelerdeki geometrik oyma ve renkli taş işçiliği.
- Şehzade Mehmed Türbesi: Hazirede, iç duvarlarındaki erken dönem renkli çinileriyle bilinen sekizgen türbe.
- Hazire türbeleri: Bahçede sadrazam Rüstem Paşa gibi dönemin önemli isimlerine ait türbeler de bulunur.
- Valens Su Kemeri'ne bakış: Külliyenin çevresinden Roma dönemi kemerlerinin görkemli bir perspektifi.
Ziyaret ipuçları
Türbeler her zaman açık olmayabilir; kapalıysa pencerelerden içeriye göz atmak ve bahçenin huzurunu yaşamak yine de değerlidir. Cami ibadete açık olduğu için namaz vakitlerinde ziyaretler kısa bir süre durdurulur; cami ziyaret adabı kurallarını gözetin.
Şehzade, Sinan'ın çıraklık ve kalfalık eserlerini aynı gün karşılaştırmak için ideal bir başlangıç noktasıdır: buradan Süleymaniye Camii'ne yürüyerek geçebilirsiniz. Ayrıntılı bir güzergâh için Mimar Sinan rotası yazımıza bakın.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Otelimizden Divanyolu ve Ordu Caddesi boyunca Beyazıt Meydanı'nı geçip Şehzadebaşı Caddesi'ne doğru devam ettiğinizde caminin minareleri görünür; yol boyunca tarihi yapılarla dolu uzunca bir yürüyüştür. Daha kısa bir seçenek için T1 tramvayıyla Laleli-Üniversite durağında inip kuzeye birkaç sokak yürüyebilirsiniz. Cami, Valens Su Kemeri ve Kalenderhane Camii ile aynı çevrede olduğu için üçünü tek yürüyüşte görmek kolaydır.
Sık sorulan sorular
Şehzade Camii kimin için yapıldı?
Kanuni Sultan Süleyman'ın 1543'te genç yaşta ölen oğlu Şehzade Mehmed'in anısına yaptırıldı.
Şehzade Camii'nin mimarı kim?
Mimar Sinan'dır. Rivayete göre Sinan bu camiyi ‘çıraklık eserim’ olarak nitelendirmiştir.
Şehzade Camii'nin Sultanahmet Camii ile benzerliği nedir?
Her ikisi de merkezi kubbenin dört yarım kubbeyle çevrelendiği simetrik plana sahiptir; Sultanahmet Camii bu şemayı yaklaşık 70 yıl sonra daha büyük ölçekte uygulamıştır.
