Sultanahmet Meydanı, bir zamanlar Roma ve Bizans İstanbul'unun araba yarışı pisti olan Hipodrom'un yerinde uzanan, uzun ve açık bir meydandır; bugün dikilitaşlar, bir sütun ve bir çeşme burada sıralanır. Sultanahmet Camii'nin batı cephesi boyunca uzanır ve ücretsiz, gün boyu gezilebilir. Bizans'ın siyasi hayatını, Osmanlı şenliklerini ve bugünkü şehir hayatını aynı zeminde okumak için Tarihi Yarımada'nın en iyi başlangıç noktasıdır.
Bu sayfada4
Yarış pistinden At Meydanı'na
Hipodrom'un inşasına Roma İmparatoru Septimius Severus döneminde, 203 civarında başlandı; I. Konstantinos şehri yeni başkent yaparken 324–330 arasında onu genişletip Büyük Saray'a bağladı. Kaynaklara göre yaklaşık 450 metre uzunluğundaki pist, on binlerce seyirciyi alabiliyordu. Doğu kenarındaki Kathisma adlı imparator locası doğrudan saraya açılıyordu; imparator halkın karşısına burada çıkardı.
Yarışlar yalnızca eğlence değildi. Maviler ve Yeşiller adlı taraftar grupları aynı zamanda siyasi güç odaklarıydı. 532'de iki grup “Nika!” (Yen!) sloganıyla birleşip Justinianus'a karşı ayaklandı; şehrin büyük kısmı yandı ve tarihçi Prokopios'a göre isyan, hipodromda on binlerce kişinin öldürülmesiyle bastırıldı. Bu yangın, bugünkü Ayasofya'nın ve Yerebatan Sarnıcı'nın inşasının da başlangıcı oldu.
1204'teki Dördüncü Haçlı Seferi'nde hipodromu süsleyen heykeller yağmalandı; ünlü dört bronz at bugün Venedik'tedir. Osmanlı döneminde alan At Meydanı adını aldı; cirit oyunları, alaylar ve 1582'de III. Murad'ın oğlu için haftalarca süren sünnet şenliği burada yapıldı.
Meydanın omurgası: dört anıt
Yarış pistinin ortasında, arabaların etrafında döndüğü spina adlı bir set vardı ve imparatorlar bu seti imparatorluğun dört bir yanından getirdikleri eserlerle süslediler. Bugün kuzeyden güneye doğru şu anıtları görürsünüz:
- Alman Çeşmesi: 1901'de Kayzer II. Wilhelm'in hediyesi olarak kurulan sekizgen, kubbeli çeşme.
- Dikilitaş: MÖ 15. yüzyıla ait Mısır obeliski; 390'da I. Theodosius tarafından kabartmalı bir kaide üzerine dikildi.
- Yılanlı Sütun: MÖ 479'daki Plataea zaferi için Delfi'de dikilen bronz sütunun kalıntısı.
- Örme Dikilitaş: Bir zamanlar bronz levhalarla kaplı olan, kesme taştan örülmüş obelisk.
Ayağınızın altındaki eski zemin
Anıtların etrafındaki çukurlara bakın: Bizans dönemindeki zemin, yüzyıllar içinde biriken dolgu nedeniyle bugünkü meydanın birkaç metre altında kalmıştır. Meydanın güneybatı ucunda, yamaç yönünde, pistin kavisli ucunu taşıyan Sfendon duvarlarının kalıntıları hâlâ seçilebilir. Meydanın batı kenarındaki 16. yüzyıl yapısı İbrahim Paşa Sarayı bugün Türk ve İslam Eserleri Müzesi olarak ziyaret edilebilir.
Meydan akşamları da canlıdır: aileler yürüyüş yapar, çocuklar koşturur, Ramazan'da ise iftar saatinde kalabalık bir buluşma yerine dönüşür. Işıklandırılmış anıtlar ve arkada Sultanahmet Camii'nin silüeti gece fotoğrafları için idealdir.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Hipodrom, Küçük Ayasofya'daki otelimize en yakın büyük meydandır. Sokullu Mehmet Paşa Camii'nin önündeki yokuşu çıktığınızda meydanın güney ucuna, Örme Dikilitaş'ın yakınına varırsınız. Buradan kuzeye doğru yürüyerek anıtları sırayla görebilir, meydanın sonunda Sultanahmet Camii ve Ayasofya'ya geçebilirsiniz. Bu güzergâh, otelden başlayan Tarihi Yarımada yürüyüş rotamızın da ilk adımıdır.
Sık sorulan sorular
Hipodrom'a giriş ücretli mi?
Hayır. Sultanahmet Meydanı açık bir kamusal alandır; anıtlar gün boyu ücretsiz görülebilir.
Hipodrom'dan bugün neler kaldı?
Pistin ortasındaki setin üç anıtı (Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Örme Dikilitaş), güneybatı ucundaki Sfendon duvarları ve meydanın uzun, dar biçimi. Alman Çeşmesi ise 1901'de eklenmiştir.
Meydanı gezmek ne kadar sürer?
Anıtları okuyarak dolaşmak 30–45 dakika sürer; çevredeki camiler ve müzelerle kolayca yarım güne dönüşür.
