Sultanahmet Camii (Mavi Cami)

Genç bir sultanın büyük eseri

I. Ahmed tahta çıktığında henüz on üç yaşındaydı ve camiyi yaptırmaya karar verdiğinde çok genç bir hükümdardı. Yapının masrafı bir askerî zaferin ganimetiyle değil doğrudan hazineden karşılandığı için dönemin din bilginlerinden eleştiri aldı. Mimar Sedefkâr Mehmed Ağa, Mimar Sinan'ın öğrencisiydi ve sedef kakma ustalığıyla tanınıyordu; bu inceliği caminin kapı ve pencere kanatlarında da görebilirsiniz.

Cami, Bizans'ın Büyük Saray'ının bir bölümünün üzerine inşa edildi. Çevresinde bir külliye kuruldu: medrese, darüşşifa, sıbyan mektebi, imaret ve caminin gelir kaynağı olan Arasta Çarşısı. I. Ahmed, caminin kuzey köşesindeki türbede, eşi Kösem Sultan ve oğulları II. Osman ile IV. Murad'ın yanında yatar.

Altı minare ve 20 binden fazla çini

Altı minare döneminde olağanüstü bir tercihti; o zamana kadar yalnızca Mekke'deki Mescid-i Haram'da bu sayıda minare bulunuyordu. Rivayete göre sultan “altın minare” istemiş, mimar bunu “altı minare” diye anlamıştı; bir başka anlatıya göre ise Mescid-i Haram'a yedinci minare, bu eşitliği bozmak için eklendi. Her iki hikâye de kaynaklarda kesinleşmiş değildir ama İstanbul'da hâlâ severek anlatılır.

İç mekânda dört dev “fil ayağı” payenin taşıdığı ana kubbe, yarım kubbelerle kademeli olarak genişler. Özellikle üst kat galerilerini kaplayan 20 binden fazla İznik çinisi lale, karanfil, servi ve gül motifleriyle 17. yüzyıl başının zevkini yansıtır. Yüzlerce pencereden süzülen ışık, mavi ve yeşil tonları gün içinde farklı gösterir. Cami 2018'de başlayan kapsamlı bir restorasyonun ardından 2023'te yeniden tümüyle açıldı.

Neler görülmeli?

• Batı avlusu: Hipodrom tarafındaki kapıdan girilen, revaklarla çevrili geniş avlu; ortasındaki şadırvan ve kubbelerin basamak basamak yükselişi en iyi buradan görülür.
• Mihrap ve minber: Tek parça mermerden oyulmuş mihrap ile ince oymalı mermer minber; mihrabın yakınındaki pencerelerin renkli camlarına da dikkat edin.
• Hünkâr mahfili: Sultanın namaz kıldığı, kafesle ayrılmış özel bölüm.
• Sultan Ahmed Türbesi: Caminin kuzeyinde, Ayasofya'ya bakan çini kaplı türbe.
• Avlu kapısındaki zincir: Rivayete göre atla gelen sultan bile burada başını eğmek zorunda kalsın diye asılmıştı.

Ziyaret düzeni ve kıyafet

Sultanahmet Camii aktif bir camidir; ziyaretçiler namaz vakitleri dışında içeri alınır ve her ezanla birlikte yaklaşık bir saatlik bir ara olur. Cuma öğle namazı çevresinde bu ara daha uzundur. Ziyaretçi girişi ibadet edenlerin girişinden ayrıdır; işaretleri takip edin. Ayakkabılar girişte verilen poşetlere konur, kadınlar başlarını örter, omuzlar ve dizler kapalı olmalıdır. Girişte örtü verilse de kendi eşarbınızı getirmek daha rahattır.

Ramazan'da minareler arasına gerilen ışıklı mahya ve iftar saatinde dolan meydan unutulmaz bir manzaradır; bu dönem için Ramazan'da İstanbul yazımıza bakabilirsiniz.

Sareban Hotel'den nasıl gidilir?

Küçük Ayasofya'daki otelimizden yürüyerek rahatça gidilir. Kısa yol, Sokullu Mehmet Paşa Camii önündeki yokuştan Hipodrom'un güney ucuna çıkmak ve meydan boyunca Örme Dikilitaş ile Dikilitaş'ın yanından geçerek caminin batı avlusuna ulaşmaktır. Alternatif olarak Arasta Çarşısı'nın içinden geçerek caminin güney yanına da çıkabilirsiniz. Tramvayla gelirseniz T1'in Sultanahmet durağında inin.