Topkapı Sarayı, Fatih Sultan Mehmed'in 1460'larda Sarayburnu'ndaki antik akropolün üzerine kurdurduğu ve yaklaşık dört yüzyıl boyunca Osmanlı sultanlarının yaşadığı, devletin yönetildiği saraydır. Ayasofya'nın hemen arkasında başlayan saray, iç içe geçen dört avlu, köşkler ve Harem'den oluşur. Kutsal Emanetler, Hazine koleksiyonu ve Boğaz ile Haliç'e bakan terasları için İstanbul'da en az yarım gün ayırmaya değecek yerdir.
Bu sayfada5
Bir saraydan çok, kapı kapı derinleşen bir şehir
Fatih, İstanbul'un fethinden sonra önce bugünkü Beyazıt'taki Eski Saray'ı yaptırdı; ardından yaklaşık 1459'da Marmara, Boğaz ve Haliç'in birleştiği burundaki yeni sarayın inşasına başlandı ve ana yapılar 1478'e doğru tamamlandı. Saray tek bir bina değil, zamanla genişleyen bir yapılar topluluğudur; her sultan kendi köşkünü, dairesini ya da hamamını ekledi.
Planın mantığı, dışarıdan içeriye doğru artan mahremiyettir. Bab-ı Hümayun ile girilen birinci avlu herkese açıktı; Babüsselam (Orta Kapı) ile girilen ikinci avlu devletin yönetildiği alandı; Babüssaade ile geçilen üçüncü avlu ise sultanın özel dünyasına aitti. Saray, Sultan Abdülmecid'in 1856'da Dolmabahçe'ye taşınmasına kadar sultanların asıl konutuydu ve 1924'te müzeye dönüştürüldü.
Avlu avlu neler görülmeli?
- Birinci avlu: Ağaçlı geniş alan; Aya İrini kilisesi ve eski Darphane buradadır. Bilet kontrolü Orta Kapı'da yapıldığı için bu avlu ücretsiz gezilebilir.
- Divan-ı Hümayun (Kubbealtı): Vezirlerin toplandığı divan salonu. Duvardaki kafesli pencereden sultanın görüşmeleri görünmeden dinleyebildiği anlatılır; yanında sarayın simgesi Adalet Kulesi yükselir.
- Saray mutfakları: Uzun bacalı mutfaklarda Çin ve Japon porselenlerinden oluşan, dünyanın en zengin saray koleksiyonlarından biri sergilenir.
- Arz Odası: Babüssaade'nin hemen arkasında, sultanın elçileri ve vezirleri kabul ettiği köşk.
- Hazine: Kaşıkçı Elması ve 18. yüzyılda İran hükümdarı Nadir Şah'a hediye olarak hazırlanan, onun ölümüyle sarayda kalan zümrüt işlemeli Topkapı Hançeri en çok ilgi gören parçalardır.
- Kutsal Emanetler (Has Oda): Hırka-i Saadet ve Sancak-ı Şerif başta olmak üzere Hz. Peygamber'e ve İslam tarihine ait emanetler; çoğu zaman bir hafızın canlı Kur'an okuyuşu eşliğinde gezilir.
- Dördüncü avlu: Bağdat ve Revan köşkleri, altın yaldızlı İftariye Kameriyesi ve Sünnet Odası'nın çinileri. Terastan Haliç, Galata ve Boğaz bir arada görünür.
Harem: ayrı bilet, ayrı bir dünya
Harem, sultanın ailesinin yaşadığı, koridorlar, avlular ve dairelerden oluşan kapalı bir yerleşimdir; kaynaklara göre yüzlerce odası vardır ve bunların bir bölümü gezilebilir. Girişi ikinci avludadır ve ayrı bilet gerektirir. Valide Sultan Dairesi, Hünkâr Sofası, Mimar Sinan'a atfedilen III. Murad Has Odası ve veliahtların yaşadığı Çifte Kasırlar en etkileyici bölümleridir.
Harem, Osmanlı gündelik hayatını ve iç mimarisini anlamak için sarayın en öğretici kısmıdır; yalnızca 16. ve 17. yüzyıl çinileri için bile ayrı bilete değer. Bilet seçenekleri ve birleşik kartlar için müze kartı rehberimize göz atabilirsiniz.
Ziyareti planlamak
Saray haftanın bir günü kapalıdır ve ziyaret saatleri mevsime göre değişir; gitmeden önce resmi sitesini kontrol edin. En verimli sıra, önce Harem'e girip ardından üçüncü ve dördüncü avluya geçmektir, çünkü Harem kuyruğu öğleden sonra uzar. Kutsal Emanetler bölümünde saygılı kıyafet ve sessizlik beklenir. Arnavut kaldırımlı avlular ve çok sayıda basamak nedeniyle rahat ayakkabı şarttır; saray bahçesinden çıkınca Gülhane Parkı ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri hemen yanı başınızdadır.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Küçük Ayasofya'daki otelimizden saraya yürüyerek gitmek en keyifli yoldur: Sultanahmet Meydanı'nı geçip Ayasofya'nın yanından yürüyün, Soğukçeşme Sokağı'nın başındaki görkemli Bab-ı Hümayun kapısından birinci avluya girin. Yorulursanız dönüşte T1 tramvayını Gülhane ya da Sultanahmet durağından alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Topkapı Sarayı biletine Harem dahil mi?
Harem genellikle ayrı bilet gerektirir; bazı birleşik bilet ve müze kartı seçeneklerinde dahil olabilir. Güncel bilet türlerini resmi kaynaktan kontrol edin.
Topkapı Sarayı'nı gezmek ne kadar sürer?
Harem hariç yaklaşık iki buçuk ila üç saat, Harem ile birlikte dört saate yakın süre ayırmanız rahat bir gezi için yeterlidir.
Kutsal Emanetler hangi bölümde?
Üçüncü avludaki Has Oda'da sergilenir. Bölüm ana saray biletiyle gezilir; içeride fotoğraf çekmek yasaktır ve saygılı bir kıyafet beklenir.
Sarayda yemek yenebilecek bir yer var mı?
Dördüncü avluda manzaralı bir kafe-restoran ve saray içinde küçük satış noktaları bulunur; yine de yanınızda su bulundurmanız iyi olur.
