Gülhane Parkı

Padişahların bahçesinden halkın parkına

Fatih Sultan Mehmed'in 15. yüzyılda Topkapı Sarayı'nı inşa ettirmesiyle birlikte sarayın denize doğru inen yamaçları, Sur-ı Sultani denen yüksek duvarlarla çevrilmiş bahçelere dönüştü. Burada sarayın mutfağı için sebze ve meyve yetiştirilir, köşkler ve gezinti yolları arasında gül bahçeleri bulunurdu. “Gül evi” anlamına gelen Gülhane adının, bu gül bahçeleri ve gülsuyu yapımıyla ilişkili olduğu anlatılır.

Park, Osmanlı modernleşmesinin önemli bir sahnesidir: 1839'da Tanzimat Fermanı olarak bilinen Gülhane Hatt-ı Hümayunu burada, devlet adamlarının ve yabancı elçilerin önünde okundu. 1912'de dönemin şehremini Cemil Paşa (Topuzlu) bahçeyi halka açık bir parka dönüştürdü. Böylece yüzyıllarca yalnızca sarayın kullandığı bu yeşil alan, İstanbulluların hafta sonu gezinti yerlerinden biri oldu.

Parkta neler var?

• Gotlar Sütunu: Parkın kuzey ucunda, Roma döneminden kalma granit bir sütun. Kaidesindeki Latince yazıt Gotlara karşı kazanılan bir zaferi anar; kentin en eski anıtlarından biri sayılır ve tarihi konusunda farklı görüşler vardır.
• Alay Köşkü: Parkın güneybatı köşesinde, sur duvarının üzerine oturan köşk. Padişahlar buradan geçit alaylarını ve karşısındaki Babıali'yi izlerdi.
• Lale tarhları: Nisan aylarında düzenlenen lale etkinlikleri sırasında park, rengârenk tarhlarla şehrin en sevilen fotoğraf noktalarından birine dönüşür.
• Çınar ve ıhlamur yolları: Yazın gölgesiyle, sonbaharda sarı yapraklarıyla parkın omurgasını oluşturan ana yürüyüş yolu.
• Sarayburnu seyir terasları: Kuzey uçtan Boğaz'ın girişi, Üsküdar kıyıları ve Kız Kulesi görülür; çay bahçelerinde oturup manzarayı izleyebilirsiniz.

Müzelerle çevrili bir yeşil alan

Gülhane'yi gezmek, çevresindeki müzelerle birlikte düşünüldüğünde daha da değerlidir. Parkın güney tarafındaki yokuştan İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ne çıkılır; batı duvarı boyunca uzanan eski ahır binalarında ise İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi yer alır. Parkın yukarısındaki surların arkasında Topkapı Sarayı yükselir. Bu yüzden park, bir müze gününün ortasında öğle molası vermek için doğal bir duraktır.

Geniş çimenlik alanlar ve düz yürüyüş yolları çocukların koşup oynamasına uygundur. Bebek arabasıyla gezmek de parkın ana yollarında genellikle rahattır; yalnızca kuzey uçtaki bazı eğimli bölümlerde dikkat gerekir. Hafta sonları ve bayramlarda park yerel ailelerle dolar; sakin bir yürüyüş için hafta içi sabahları tercih edin.

Mevsimlere göre Gülhane

İlkbahar parkın en parlak dönemidir: nisan boyunca lale tarhları açar ve erguvanlar pembeye döner; ayrıntılar için Nisan'da İstanbul rehberimize bakabilirsiniz. Yazın yoğun çınar gölgesi, Sultanahmet'in sıcağından kaçmak için en iyi yerlerden biridir. Sonbaharda yapraklar yolları sararken park fotoğrafçılar için yeniden cazip hâle gelir; kışın ise sakinliğiyle, Sarayburnu'ndan izlenen gri-mavi Boğaz manzarasıyla ayrı bir havası vardır.

Sareban Hotel'den nasıl gidilir?

Otelimizden Sultanahmet Meydanı'na çıkıp Ayasofya'nın arkasından Soğukçeşme Sokağı boyunca yürüdüğünüzde, sokağın sonunda Alay Köşkü'nün yanındaki park girişine varırsınız. Bu yürüyüş kendi başına güzel bir tarihi rotadır. Daha az yürümek isterseniz T1 tramvayıyla Sultanahmet'ten bir durak ilerideki Gülhane durağında inebilirsiniz; giriş durağın hemen karşısındadır.