Bukoleon Sarayı, Bizans imparatorlarının Büyük Saray kompleksinin Marmara'ya açılan deniz cephesiydi; bugün Kennedy Caddesi kenarında, deniz surlarına gömülü mermer çerçeveli pencereleriyle ayakta kalan etkileyici bir kalıntıdır. Adını, sarayın özel limanını süsleyen boğa ve aslan heykel grubundan alır. Kalabalık müzelerden sonra, Bizans'ın ihtişamını açık havada ve deniz kokusu eşliğinde hissetmek için eşsiz bir duraktır.
Bu sayfada5
Boğa ile aslanın sarayı: adın hikâyesi
“Bukoleon” adı, Yunanca boğa (bous) ve aslan (leon) kelimelerinin birleşiminden gelir. Bizans kaynakları, sarayın önündeki küçük limanda bir aslanın boğaya saldırışını gösteren mermer bir heykel grubunun durduğunu anlatır. İmparatorlar bu limandan kayıklara binerek Boğaz'daki yazlık saraylara ya da törenlere gider, yabancı elçileri de bazen denizden karşılardı.
Yapının ilk evresi kaynaklara göre 5. yüzyıla, II. Theodosius dönemine uzanır. 9. yüzyılda İmparator Theophilos sarayı genişletti; 10. yüzyılda II. Nikephoros Phokas ise çevresini surlarla kuşatarak Büyük Saray'ın deniz kanadını bir tür iç kaleye dönüştürdü. İşin ilginç yanı, Nikephoros 969'da tam da bu sarayda, yeğeni İoannes Tzimiskes'in çevresindeki suikastçılar tarafından öldürüldü. 1204'te Dördüncü Haçlı Seferi'nin şövalyeleri şehri ele geçirdiğinde Bukoleon'u da yağmaladı; sonraki yüzyıllarda imparatorlar Haliç kıyısındaki Blakhernai Sarayı'na taşınınca yapı giderek harabeye döndü.
Surlara gömülü bir cephe: bugün ne görülür?
Bugün ayakta kalan bölüm, deniz surlarının içine yerleşmiş uzun bir duvar parçasıdır. Üzerinde mermer söveli büyük pencere açıklıkları ve bir zamanlar denize bakan bir balkonu taşıdığı düşünülen konsol taşları seçilir. Duvarın arkasında, sarayın tonozlu alt katlarına ait kalıntılar yamaca doğru uzanır.
Sarayın asıl sahnesi deniz kenarıydı; ancak 19. yüzyılın sonunda döşenen demiryolu yapının arka tarafını böldü, 1950'lerde doldurularak açılan Kennedy Caddesi ise surları denizden uzaklaştırdı. Bu yüzden bugün pencerelerin önünde dalgalar değil, hızla akan trafik vardır. Yine de biraz hayal gücüyle, imparatorların bu pencerelerden Marmara'yı, Adalar'ı ve Asya kıyısını seyrettiğini canlandırmak zor değildir.
Kazılar ve restorasyon: değişen bir alan
Son yıllarda alanda kapsamlı arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları yürütülüyor; hedef, kalıntıları çevresiyle birlikte ziyaret edilebilir bir açık hava alanına dönüştürmek. Çalışmaların durumuna göre bazı bölümler çitle çevrili olabilir ya da bölüm bölüm ziyarete açılabilir. Gitmeden önce güncel durumu resmi kaynaklardan kontrol etmenizi öneririz; ancak cephenin kendisi her zaman sahil yolundan ve yaya kaldırımından rahatça görülebilir.
Bukoleon'u daha iyi anlamak için
- Büyük Saray'ın zeminlerine bakın: Büyük Saray Mozaikleri Müzesi, aynı saray kompleksinin avlularından çıkarılan 5.–6. yüzyıl mozaiklerini sergiler.
- Surları takip edin: Bukoleon, Marmara Deniz Surları hattının en gösterişli parçasıdır; doğuya doğru yürüyünce Ahırkapı'ya varırsınız.
- Çatladıkapı'yı arayın: Sarayın biraz batısındaki eski deniz kapısının kalıntıları, surların ne kadar katmanlı olduğunu gösterir.
- Rotayı tamamlayın: Bizans İstanbul'u rotamız, Bukoleon'u Ayasofya'dan sarnıçlara uzanan bir güne bağlar.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Otelden Küçük Ayasofya Camii'nin yanından geçip demiryolu hattını aşarak Kennedy Caddesi'ne inin, sonra sahil yolunu doğuya doğru izleyin. Birkaç dakika sonra pencereli cephe sol tarafınızda belirir. Yürüyüşü Ahırkapı Feneri'ne kadar uzatıp Cankurtaran ve Ahırkapı sokaklarından yokuş yukarı dönebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bukoleon Sarayı'nın içi gezilebilir mi?
Kalıntıların büyük kısmı dışarıdan, sahil yolundan görülür. Devam eden kazı ve restorasyon çalışmalarına bağlı olarak bazı bölümler dönem dönem ziyarete açılabilir; güncel durumu resmi kaynaklardan kontrol edin.
Bukoleon adı ne anlama geliyor?
Yunanca boğa ve aslan kelimelerinden türemiştir; sarayın limanında bir aslanın boğaya saldırdığını gösteren heykel grubuna atıfta bulunur.
Bukoleon ile Büyük Saray aynı yer mi?
Bukoleon, Sultanahmet'ten denize doğru teraslar hâlinde inen devasa Büyük Saray kompleksinin deniz kıyısındaki bölümüdür. Sarayın diğer izleri arasında Mozaik Müzesi'ndeki zemin mozaikleri sayılabilir.
Çocuklarla gitmek güvenli mi?
Kaldırım ve sahil parkı güvenlidir, ancak ana yol çok hızlı akar. Çocukları yol tarafında elinizden tutun ve yalnızca kontrollü geçitleri kullanın.
