Üsküdar, İstanbul'un Asya yakasında, Boğaz'ın Marmara'ya açıldığı noktada, Tarihi Yarımada'nın tam karşısında yer alan köklü bir semttir. Mimar Sinan'ın imzasını taşıyan camileri, denizin ortasındaki Kız Kulesi, şehrin en yüksek seyir noktası Çamlıca ve çok kültürlü Kuzguncuk köyü burada bir aradadır. Otelden Marmaray ya da vapurla kolayca ulaşılan Üsküdar, özellikle gün batımında Sultanahmet siluetini karşıdan izlemek için eşsizdir.
Bu sayfada7
Muhafazakâr, sakin ve derin kökleri olan bir yaka
Üsküdar'a vapurdan indiğinizde karşı kıyının telaşından farklı bir ritim hissedersiniz. İskele meydanında ezan sesleri birbirine karışır, simitçiler ve martılar yolcuları karşılar, sahilde aileler bankların üzerinde çay içer. Burası İstanbulluların yaşadığı, dindar ve geleneksel dokusunu koruyan bir semttir; ziyaretçilerin de bu havaya uyum sağlaması beklenir.
Semtin asıl hazinesi manzarasıdır. Salacak sahilinden bakıldığında Topkapı Sarayı, Ayasofya, Sultanahmet Camii ve Süleymaniye aynı kareye girer; güneş tam bu siluetin arkasından batar.
Altın Şehir'den hac kervanlarına
Antik çağda Khrysopolis, yani Altın Şehir olarak bilinen Üsküdar, Asya'dan gelen yolların Boğaz'ı geçtiği kapıydı. Osmanlı döneminde bu rolü daha da güçlendi: hac kervanları ve Mekke'ye hediyeler taşıyan Surre Alayı yola buradan çıkardı. Bu yüzden padişah anneleri ve kızları, yolcuların ve kervanların uğrak yeri olan Üsküdar'a büyük külliyeler yaptırdı.
Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan için Mimar Sinan'ın 1540'larda inşa ettiği İskele Camii bu geleneğin ilk büyük eseridir. Onu Sinan'ın deniz kenarındaki küçük başyapıtı Şemsi Paşa Camii, Nurbanu Sultan'ın Atik Valide Külliyesi ve 18. yüzyılın başındaki Yeni Valide Camii izledi. 19. yüzyılda ise Boğaz kıyısına Beylerbeyi Sarayı ve Küçüksu Kasrı gibi sultanların yazlık yapıları eklendi.
Üsküdar'da neler görülür?
- Kız Kulesi: denizin ortasındaki küçük adacıkta, efsaneleriyle ünlü kule; 2023'teki restorasyonun ardından müze olarak ziyaret edilebiliyor.
- Mihrimah Sultan (İskele) Camii: iskele meydanında, yüksek son cemaat revakıyla karşılayan Sinan eseri.
- Büyük Çamlıca Camii ve Çamlıca Tepesi: 2019'da açılan Türkiye'nin en büyük camisi ve iki kıtayı birden gösteren seyir tepesi.
- Kuzguncuk: cami, kilise ve sinagogun yan yana durduğu, renkli ahşap evleriyle film setlerini aratmayan Boğaz köyü.
- Beylerbeyi Sarayı: Sultan Abdülaziz'in 1860'larda yaptırdığı, Fransa İmparatoriçesi Eugénie'yi ağırlamış zarif yazlık saray.
- Küçüksu Kasrı ve Anadolu Hisarı: Göksu deresinin iki yanında, biri rokoko süslemeli bir av köşkü, diğeri Yıldırım Bayezid döneminden bir kale.
Bir günlük Üsküdar rotası
- Sabah iskeleye inip Mihrimah Sultan Camii'ni ve karşısındaki Yeni Valide Camii'ni ziyaret edin.
- Sahil boyunca güneye, Şemsi Paşa Camii'ne yürüyün ve Salacak'tan tekneyle Kız Kulesi'ne geçin.
- Öğleden sonra kuzeye gidip Kuzguncuk'un ara sokaklarında dolaşın; vaktiniz varsa Beylerbeyi Sarayı'nı ekleyin.
- Akşamüstü Salacak sahiline dönün ve gün batımını Tarihi Yarımada'nın siluetine karşı izleyin.
Ne yenir? Sahil simidi, esnaf yemeği ve Kuzguncuk kahvaltısı
Üsküdar'ın mutfağı gösterişsiz ve doyurucudur. İskele çevresindeki esnaf lokantalarında kuru fasulye, etli sebze yemekleri ve pilav gibi günlük tencere yemekleri, kebapçılarda ise Anadolu'nun farklı bölgelerinden kebap çeşitleri bulunur. Sahilde çayın yanına simit ya da poğaça almak burada bir ritüeldir. Kuzguncuk'ta hafta sonları uzun kahvaltılar, Çamlıca'da ise çam ağaçları altında çay ve gözleme öne çıkar. Tatlı sevenler için muhallebiciler ve lokma bu semtin vazgeçilmezleridir.
Ailelerle Üsküdar
Kız Kulesi'ne yapılan kısa tekne yolculuğu çocuklar için gezinin en heyecanlı anı olur. Büyük Çamlıca Camii'nin avlusu ve çevresindeki park alanları geniştir, puset ile dolaşmak kolaydır. Salacak sahilindeki yürüyüş yolu düz ve güvenlidir; ancak sahil kenarında korkuluk olmayan bölümlerde küçük çocukları yakından izleyin. Beylerbeyi Sarayı'nın bahçeleri de kalabalıktan uzak, sakin bir mola noktasıdır.
Sareban Hotel'den Üsküdar'a nasıl gidilir?
En hızlı yol Marmaray'dır: otelden yürüyerek ya da tramvayla Sirkeci istasyonuna gidip Asya yönündeki trene binin; tren Boğaz'ın altından geçerek bir sonraki durakta, Üsküdar'da sizi bırakır. Manzarayı sevenler için ise tramvayla Eminönü'ne gidip Üsküdar vapuruna binmek, Kız Kulesi'nin yanından geçen kısa ve keyifli bir deniz yolculuğu sunar. Gün batımı için başka öneriler isterseniz gün batımı noktaları yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kız Kulesi'ne nasıl gidilir?
Kız Kulesi'ne Üsküdar'daki Salacak sahilinden ve Avrupa yakasındaki bazı iskelelerden kalkan teknelerle ulaşılır. Sefer düzeni mevsime ve hava durumuna göre değişir; güncel bilgiyi resmi kaynaklardan kontrol edin.
Üsküdar'da gün batımı nereden izlenir?
En popüler yer Salacak sahilidir; Kız Kulesi ön planda, Tarihi Yarımada arka planda kalır. Hafta sonu akşamları sahildeki banklar erkenden dolar.
Üsküdar'a gitmek için Marmaray mı vapur mu daha iyi?
Hız istiyorsanız Marmaray, manzara istiyorsanız vapur. Gidişte vapur, dönüşte Marmaray iyi bir ikilidir.
