Beylerbeyi Sarayı

Bir yazlık saray ve ünlü misafirleri

Bugünkü sarayın yerinde daha önce II. Mahmud döneminde yapılmış ahşap bir saray bulunuyordu; bu yapı 19. yüzyılın ortasında yandı. Sultan Abdülaziz yerine kâgir bir saray inşa ettirdi. Tasarım, 19. yüzyıl İstanbul'una damgasını vuran Balyan ailesinden Sarkis ve Agop Balyan kardeşlere aittir. Batı üslubundaki cephelerin ardında haremlik ve selamlık ayrımı ile Osmanlı oda düzeni korunmuştur.

Saray, yaz aylarında padişahın dinlenme yeri olmasının yanı sıra İstanbul'u ziyaret eden yabancı hükümdarlara konuk evi olarak hizmet verdi. En ünlü misafiri 1869'da gelen Fransa İmparatoriçesi Eugénie'dir; rivayete göre saraydaki pencerelerden öylesine etkilenmiştir ki benzerlerini Paris'teki sarayı için istemiştir. Sarayın hüzünlü bir sayfası da vardır: tahttan indirilen II. Abdülhamid, Selanik'ten döndükten sonra son yıllarını burada geçirdi ve 1918'de hayatını kaybetti.

Gezide öne çıkan mekânlar

• Havuzlu Salon: Selamlığın zemin katında, ortasında fıskiyeli mermer bir havuz bulunan ve yazın serinlik sağlayan bu salon sarayın en akılda kalan mekânıdır
• Isı yalıtımı için zeminlere serilen Mısır hasırları; hem pratik hem şaşırtıcı bir ayrıntı
• Kristal avizeler, Hereke halıları, Avrupa saatleri ve Uzak Doğu porselenleriyle döşenmiş kabul salonları
• Rıhtımdaki iki zarif deniz köşkü; biri harem, diğeri selamlık tarafına aittir
• Manolya ve servilerle teraslanmış bahçeler, önceki dönemden kalma Mermer Köşk ve Sarı Köşk ile Ahır Köşkü

Ziyaretin işleyişi

Saray Milli Saraylar tarafından yönetilir ve iç mekânlar genellikle rehber eşliğinde, gruplar hâlinde gezilir. Değerli halıları korumak için girişte galoş giymeniz istenebilir. İç mekânda fotoğraf çekimi sınırlanabilir; güncel kuralları girişte sorun. Sarayın haftanın belirli günlerinde kapalı olduğunu ve ziyaret saatlerinin mevsime göre değişebileceğini unutmayın; gitmeden önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Rehberli tur yaklaşık bir saat sürer; ardından bahçelerde ve rıhtımda dolaşmak için zaman ayırın. Boğaz'ın akıntısını, tepenizde yükselen köprünün devasa ayaklarını ve karşı kıyıdaki Ortaköy'ü aynı anda görmek, eskiyle yeninin çarpıcı bir karşılaşmasıdır.

Dolmabahçe ile karşılaştırma

Aynı mimar ailesinin elinden çıkan Dolmabahçe Sarayı devlet işlerinin yürütüldüğü görkemli bir merkezken Beylerbeyi daha küçük, daha sakin ve dinlenmeye yönelik bir yazlık saraydır. Dolmabahçe'nin kalabalığından yorulanlar için Beylerbeyi, aynı döneme daha rahat bir tempoda bakma fırsatıdır. Topkapı Sarayı ile birlikte düşünüldüğünde, Osmanlı saray hayatının 15. yüzyıldan 19. yüzyıla nasıl değiştiğini üç durakta izleyebilirsiniz.

Milli Saraylar'ın biletleme düzeni Kültür ve Turizm Bakanlığı müzelerinden farklı işleyebilir; müze kartınızın burada geçip geçmediğini kontrol edin. Ayrıntılar için müze kartı rehberimize göz atabilirsiniz.

Sareban Hotel'den nasıl gidilir?

Otelimizden Sirkeci'ye yürüyüp ya da T1 tramvayla gidip Marmaray'la Boğaz'ın altından Üsküdar'a geçin. Üsküdar Meydanı'ndan sahil yolu boyunca kuzeye giden otobüsler Beylerbeyi'nden geçer ve birkaç durakta sizi saray girişine ulaştırır. Taksiyle de kısa bir yoldur.

Güzergâh üzerindeki Kuzguncuk ile sarayı aynı güne sığdırmak çok kolaydır. Sarayın biraz kuzeyinde, Beylerbeyi iskelesinin yanındaki küçük meydan ve I. Abdülhamid döneminden kalma Beylerbeyi Camii de görülmeye değer. Dönüşte Üsküdar'dan vapurla Eminönü'ne geçerek günü denizde tamamlayabilirsiniz.