Anadolu Hisarı

Fetihten yarım asır önce kurulan kale

Kaynaklara göre Yıldırım Bayezid, 1390'larda Konstantinopolis'i kuşattığı dönemde Boğaz'ın Anadolu kıyısında, daha eski bir yapının kalıntıları üzerine bu kaleyi yaptırdı. Güzelce Hisar adıyla da anılan yapı, ortada yükselen kare planlı bir kuleden ve onu çevreleyen surlardan oluşuyordu. Amaç, Boğaz'dan geçen gemileri gözetlemek ve Anadolu'dan Rumeli'ye geçişi güvence altına almaktı.

Yaklaşık altmış yıl sonra, 1452'de, II. Mehmed karşı kıyıda Rumeli Hisarı'nı inşa ettirirken Anadolu Hisarı'nı da güçlendirdi ve dış surlarla genişletti. İki kale birlikte Boğaz'daki trafiği denetim altına aldı ve ertesi yılki kuşatmanın hazırlığında kilit rol oynadı. Fetihten sonra askerî önemini yitiren hisar, zamanla çevresinde büyüyen köyün bir parçası oldu.

Neler görülür?

• Kalenin merkezindeki taş kule ve kıyıya doğru uzanan sur parçaları
• Göksu Deresi'nin ağzındaki küçük liman, kayıkhaneler ve ahşap evler
• Dere boyunca uzanan, tarihi yalıların ve bahçeli evlerin sıralandığı sakin sokaklar
• Kıyıdan Boğaz'ın karşısında Rumeli Hisarı'nın kuleleri ve hemen kuzeyde Boğaz'ın ikinci köprüsü
• Hisarın hemen güneyindeki Küçüksu Kasrı'na kısa bir yürüyüşle bağlanan kıyı

Ziyaret notu: iç kısım ve restorasyon

Anadolu Hisarı, Rumeli Hisarı'na göre çok daha küçüktür ve uzun yıllar büyük ölçüde dışarıdan görülen bir yapı olarak kaldı. Kale son yıllarda restorasyon çalışmalarıyla elden geçirildi; iç kısmın ziyarete açık olup olmadığı ve ziyaret koşulları döneme göre değişebilir. Gitmeden önce güncel durumu resmî kaynaklardan kontrol edin. İç kısım kapalı olsa bile surları, kuleyi ve Göksu kıyısını dışarıdan görmek gezinin büyük bölümünü oluşturur.

Kalenin çevresi hâlâ yaşayan bir mahalledir. Ahşap evlerin önünden geçerken sakinlerin mahremiyetine saygı gösterin ve rıhtımda olta atanların arasından dikkatle yürüyün.

İki hisar, bir boğaz: rota önerisi

Boğaz'ın en dar yerlerinden biri Anadolu ve Rumeli hisarları arasındadır. Karşı kıyıdaki Rumeli Hisarı 1452'de birkaç ay içinde tamamlanmış büyük bir kaledir ve iki yapıyı aynı gün görmek fethin stratejisini anlamayı kolaylaştırır. Bunun için Boğaz'ı karşıdan karşıya geçmeniz gerekir; iki yaka arasındaki geçişi köprüden taksiyle ya da vapur saatlerine göre planlayın.

Daha sakin bir alternatif olarak Anadolu yakasında kalıp hisarı, Küçüksu Kasrı'nı ve Göksu kıyısını birleştirebilir, dönüş yolunda Beylerbeyi Sarayı'nda ya da Üsküdar'da mola verebilirsiniz. Avrupa yakasındaki karşılığı için Boğaz köyleri sayfamıza bakın.

Sareban Hotel'den nasıl gidilir?

Otelimizden Sirkeci'ye yürüyüp ya da T1 tramvayla gidip Marmaray'a binin ve Boğaz'ın altından Üsküdar'a geçin. Üsküdar Meydanı'ndan sahil yolu boyunca kuzeye, Beykoz yönüne giden otobüsler Anadolu Hisarı'ndan geçer; manzaralı ama trafiğe bağlı olarak uzayabilen bir yolculuktur. Taksi daha hızlıdır.

Boğaz hattındaki bazı vapurlar Anadolu Hisarı iskelesine uğrar; seferler seyrek olabildiğinden güncel tarifeyi kontrol edin. Uzun Boğaz turu teknelerinden de hisarı denizden görmek mümkündür.