Galata ve Karaköy, Haliç'in ağzında, Galata Köprüsü'nün karşı yakasında yer alan ve Tarihi Yarımada'ya en yakın liman semtidir. Ortaçağda bir Ceneviz kolonisi olan Galata'nın simgesi Galata Kulesi'dir; yokuşun aşağısında Karaköy'ün banka binaları, eski hanları ve yenilenen sahili uzanır. Kule, Mevlevihane, Tünel ve İstanbul Modern bir günde rahatça birleştirilebilir.
Bu sayfada7
Yokuşlar, dar sokaklar ve deniz ticaretinin semti
Galata dikey bir semttir: Karaköy iskelesinden kuleye kadar her sokak yukarı tırmanır, her köşe başında bir merdiven sizi bir üst kata taşır. Aşağıda Karaköy, yüzyıllardır gemicilerin, tüccarların ve bankerlerin mahallesi olmuştur; bugün eski hırdavatçı dükkânlarıyla tasarım atölyeleri, gemi halatı satan esnafla kahvaltı salonları yan yanadır.
Yukarıda ise kule çevresindeki meydan, sokak müzisyenleri ve fotoğraf çeken kalabalıklarla hareketlidir. Kalabalıktan bir iki sokak uzaklaşınca Galata'nın taş cepheli apartmanları, ferforje balkonları ve sessiz avluları ortaya çıkar.
Cenevizlilerden Levantenlere: Galata'nın tarihi
Bizans döneminde Pera, yani karşı yaka diye anılan bu bölge, 13. yüzyılın sonlarında Cenevizlilere bırakıldı. Cenevizliler burayı surlarla çevrilmiş, kendi yönetimi olan bir ticaret kolonisine dönüştürdü; 1348'de inşa ettikleri Christea Turris bugünkü Galata Kulesi'dir. Rivayete göre 17. yüzyılda Hezarfen Ahmed Çelebi kanat takıp bu kuleden Üsküdar'a uçmuştur; hikâye Evliya Çelebi'nin anlatısıyla bilinir.
Fetihten sonra Galata, Rum, Ermeni, Yahudi ve Avrupalı tüccarların yaşadığı kozmopolit bir liman semti olarak gelişti. 1491'de kurulan Galata Mevlevihanesi İstanbul'un ilk Mevlevi dergâhıdır; bahçesinde ilk Türk matbaacısı İbrahim Müteferrika'nın mezarı bulunur. 19. yüzyılda Karaköy'deki Voyvoda Caddesi Osmanlı'nın finans merkezi oldu ve 1875'te açılan Tünel, Karaköy ile Pera'yı birbirine bağlayan dünyanın en eski yeraltı füniküler hatlarından biri olarak hizmete girdi.
Galata ve Karaköy'de neler görülür?
- Galata Kulesi: seyir balkonundan Haliç, Tarihi Yarımada ve Boğaz'ın ağzı tek bakışta görülür; kule içinde semtin tarihini anlatan sergi alanları vardır.
- Galata Mevlevihanesi Müzesi: ahşap semahane, derviş hücreleri ve mezar taşlarıyla dolu hazire; belirli günlerde sema töreni yapılır.
- Kamondo Merdivenleri: 19. yüzyılda banker Kamondo ailesinin yaptırdığı, kıvrımlı yapısıyla fotoğrafçıların sevdiği merdivenler.
- Tarihi Tünel: Karaköy'den İstiklal Caddesi'nin başına kısa ama tarihi bir yolculuk.
- İstanbul Modern ve Galataport sahili: Renzo Piano tasarımı müze binası ve kruvaziyer limanının halka açık sahil yürüyüş yolu.
- Kılıç Ali Paşa Camii: Tophane'de Mimar Sinan'ın geç dönem eserlerinden; Ayasofya'yı hatırlatan planıyla ilginçtir.
- Arap Camii: Ceneviz döneminden kalma bir Dominiken kilisesinden dönüştürülmüş, çan kulesini andıran minaresiyle Galata'nın en eski yapılarından biri.
Önerilen yürüyüş: aşağıdan yukarıya Galata
- Tramvayla Karaköy'e gelin; önce sahile inip Galataport yürüyüş yolunda Boğaz'a bakın, ardından İstanbul Modern'i gezin.
- Tophane'deki Kılıç Ali Paşa Camii'ni görün, sonra Voyvoda Caddesi'nin 19. yüzyıl banka binaları arasından yürüyün.
- Kamondo Merdivenleri'nden yukarı çıkıp Galata Kulesi'ne ulaşın; kule sırası uzunsa beklerken çevre sokaklarda dolaşın.
- Kuleden Galipdede Caddesi'ne yürüyüp Mevlevihane'yi ziyaret edin ve günü Tünel ile aşağı inerek tamamlayın.
Ne yenir? Baklava, börek ve iskele lezzetleri
Karaköy, İstanbul'un baklava ve börek geleneğinin önemli adreslerinden biridir: fıstıklı baklava, şöbiyet, su böreği ve sıcak kol böreği bu semtte klasik bir mola sayılır. İskele çevresinde balık ekmek, simit ve közde mısır gibi sokak lezzetleri bulunur. Galata sokaklarında uzun serpme kahvaltılar, Türk kahvesi ve çay kültürü öne çıkar; yöresel tatlar için Türk tatlıları rehberimize bakabilirsiniz.
Aileyle Galata
Galata'nın dik yokuşları ve arnavut kaldırımları puset için yorucudur; mümkünse bebek taşıyıcı kullanın ya da kuleye Tünel ile yukarıdan yaklaşın. Galataport'un geniş ve araç trafiğine kapalı sahili çocuklar için rahat bir koşma alanıdır, İstanbul Modern ise zaman zaman aile atölyeleri düzenler. Kule balkonu dar ve kalabalık olabilir; çocukların elini bırakmayın. Mevlevihane'deki sema töreni sakin ve uzundur; küçük çocuklar için sabır gerektirebilir.
Sareban Hotel'den Galata ve Karaköy'e nasıl gidilir?
Otelden yürüyerek Sultanahmet ya da Çemberlitaş durağına çıkıp tramvaya binin; tramvay Eminönü'nden sonra Galata Köprüsü'nü geçerek Karaköy'de durur. Havası güzel bir günde Eminönü'nde inip köprüyü yürüyerek geçmek, Haliç'te oltalarını sallayan balıkçıları izlemek de keyiflidir. Galata Kulesi'ne en az yokuşla ulaşmak için Karaköy'den Tünel'e binip üst istasyondan kısa bir yürüyüşle kuleye inebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Galata Kulesi'ne çıkmaya değer mi?
Evet, özellikle ilk kez İstanbul'a gelenler için şehrin yedi tepesini ve üç yakasını tek noktadan görmek eşsiz bir deneyimdir. Kuyruk uzunsa kuleyi dışarıdan görüp manzarayı başka bir noktadan izlemek de mümkündür.
Karaköy'den Galata Kulesi'ne yürümek zor mu?
Yokuş diktir ama kısa sürer. Yorulmak istemiyorsanız Tünel ile yukarı çıkıp kuleye yokuş aşağı yürüyebilirsiniz.
Galata Mevlevihanesi'nde sema izlenebilir mi?
Mevlevihane'de belirli günlerde sema töreni düzenlenir. Program değişebildiği için güncel tarihleri müzeden ya da resmi kaynaklardan öğrenmeniz gerekir.
