Yedikule Hisarı, Bizans imparatorlarının tören kapısı Altın Kapı'yı içine alan ve Fatih Sultan Mehmed'in 1457–1458'de surlara eklediği üç kuleyle yedi kuleli bir kaleye dönüşen tarihî yapıdır. Kara surlarının Marmara'ya ulaştığı güney ucundadır; Osmanlı döneminde hazine ve ünlü bir zindan olarak kullanılmış, bugün müze olarak surların üstünden geniş manzaralar sunar.
Bu sayfada5
Altın Kapı: imparatorların zafer kapısı
Kalenin kalbi, kara surlarından da eski olabilecek Altın Kapı'dır. Beyaz mermer bloklardan yapılmış, üç kemerli bu anıtsal zafer takı 4. yüzyıl sonu ya da 5. yüzyıl başına tarihlenir; I. Theodosius mu yoksa II. Theodosius mu yaptırdığı araştırmacılar arasında tartışmalıdır. Ortadaki büyük kemer yalnızca imparatorların zafer alaylarına açılırdı; kaynaklara göre kapının kanatları yaldızlıydı ve üstünde heykel grupları bulunuyordu.
En ünlü giriş 1261'de gerçekleşti: Latinlerden geri alınan şehre İmparator VIII. Mikhail Palaiologos bu kapıdan yaya olarak, bir Meryem ikonasının ardından girdi. Geç dönemde kemerler örülerek kapatıldı; bugün hem kale avlusundan hem de surların dışından izleri açıkça görülür.
Hazineden zindana: yedi kulenin hikâyesi
Fatih Sultan Mehmed, Altın Kapı'nın iki yanındaki kuleler dahil dört Bizans kulesini, surların iç tarafına ördürdüğü yeni duvarlar ve üç büyük yuvarlak kuleyle birleştirerek beş kenarlı bir iç kale oluşturdu. Yedi kule adı buradan gelir. Kale ilk yıllarda devlet hazinesinin bir kısmını korumak için kullanıldı.
Zamanla Yedikule, Osmanlı'nın en ünlü zindanlarından birine dönüştü. Savaş ilan edildiğinde düşman devletlerin elçileri burada tutulurdu. En trajik olay 1622'de yaşandı: yeniçeri isyanıyla tahttan indirilen genç padişah II. Osman (Genç Osman) burada öldürüldü. Kulelerden birinin duvarlarında, mahkûmların farklı dillerde kazıdığı yazılar ve işaretler hâlâ seçilebilir.
Hisarda neler görülmeli?
- Altın Kapı'nın iç yüzü: Mermer bloklar ve örülmüş kemerler; dışarıdan da mutlaka bakın.
- Sur yürüyüşü: Kulelere ve sur üstlerine çıkan merdivenlerle, bir yanda Marmara, diğer yanda kara surlarının kuzeye uzanışı.
- Yazıtlı kule: Mahkûmların kazıdığı yazılar; ışık azsa telefon feneri işe yarar.
- Avludaki mescit kalıntısı: Osmanlı döneminde kale muhafızları için yapılan küçük mescidin minare kaidesi.
Yedikule çevresi: bostanlar ve Marmara kıyısı
Hisarın hemen kuzeyinde, surların dibinde ve hendekte yüzyıllardır sebze yetiştirilen tarihî Yedikule bostanları uzanır; bu bahçeler UNESCO alanının bir parçası olarak şehrin tarım hafızasını taşır. Kıyıya doğru indiğinizde kara surlarının deniz surlarıyla birleştiği Mermer Kule'yi görebilir, Marmara deniz surları boyunca doğuya doğru ilerleyebilirsiniz.
Hisarın bulunduğu Yedikule ve Samatya semti, küçük meydanı, fırınları ve ev yemekleriyle sakin bir mahalle havası taşır; kalabalık turistik bölgelerden sonra iyi bir mola olur.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Otelimizden Yedikule'ye gitmenin en pratik yollarından biri, Sirkeci ile Kazlıçeşme arasında eski banliyö hattı üzerinde hizmet veren raylı sistemdir; bu hat otele yürüme mesafesindeki Cankurtaran'dan geçer ve Yedikule'de durur. Hizmet durumunu ve sefer sıklığını gitmeden kontrol edin. Diğer seçenek Marmaray ile Kazlıçeşme'ye gidip surlara doğru yürümektir.
Taksiyle Marmara kıyısını izleyen Kennedy Caddesi üzerinden gitmek hem hızlı hem de manzaralıdır. Hisarı ziyaret ettikten sonra kara surlarını kuzeye doğru takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yedikule Hisarı neden yedi kule olarak adlandırılır?
Bizans surlarına ait dört kule ile Fatih Sultan Mehmed'in 1457–1458'de eklettiği üç kule birlikte yedi kuleli bir iç kale oluşturur.
Genç Osman Yedikule’de mi öldürüldü?
Evet. 1622 yeniçeri isyanıyla tahttan indirilen II. Osman, Yedikule Hisarı'nda öldürülmüştür.
Yedikule Hisarı çocuklarla gezilebilir mi?
Evet, kale ve surlar çocukların ilgisini çeker; ancak korkuluksuz bölümler ve dik merdivenler nedeniyle sürekli gözetim gerekir.
