Sirkeci Garı, 1890'da açılan ve Avrupa'dan gelen trenlerin, efsanevi Orient Express dahil, İstanbul'daki son durağı olan tarihi tren istasyonudur. Alman mimar August Jasmund'un tasarladığı oryantalist cephesi, vitraylı pencereleri ve küçük demiryolu müzesiyle Eminönü'nün en zarif 19. yüzyıl yapılarından biridir. T1 tramvayının Sirkeci durağı hemen önündedir.
Bu sayfada5
Paris'ten gelen trenlerin son durağı
Osmanlı başkentini Avrupa demiryolu ağına bağlayan Rumeli hattı, 1870'lerde Yedikule'den başlayıp Marmara kıyısı boyunca surların dibinden ilerleyerek Sirkeci'ye ulaştı. Hat, Topkapı Sarayı'nın deniz tarafındaki bahçelerinin bir kısmından geçirilmişti; bu, saray ile modern çağ arasındaki ilginç bir karşılaşmaydı.
Bugünkü gar binası 1888–1890 yıllarında inşa edildi. 19. yüzyıl sonundan itibaren Paris'ten yola çıkan Orient Express'in yolcuları burada trenden indi. Diplomatlar, tüccarlar, yazarlar ve maceraperestler için Sirkeci, Doğu'nun kapısıydı. Agatha Christie'nin ünlü romanı Doğu Ekspresinde Cinayet de bu yolculuğun İstanbul ayağından esinlenir.
Doğu ile Batı'yı buluşturan bir cephe
Mimar August Jasmund, bir Avrupa istasyonunun işlevselliğini Osmanlı ve İslam mimarisinden alınma motiflerle birleştirdi. At nalı kemerler, renkli taş ve tuğla sıraları, köşelerdeki kuleler ve büyük gül pencereler, dönemin oryantalist zevkini yansıtır. Binanın saat kulesi ve vitrayları hâlâ fotoğrafçıların gözdesidir.
Gar ilk yapıldığında deniz binaya çok daha yakındı ve deniz tarafındaki cephe öne çıkıyordu. Sonraki dönemlerde yapılan sahil dolguları ve yollar bu ilişkiyi değiştirdi. Bugün ana girişe tramvay caddesi tarafından ulaşılır.
Neler görülmeli?
- Bekleme salonu: Yüksek tavanı, vitraylı pencereleri ve ahşap detaylarıyla eski seyahat çağının atmosferini koruyan ana salon.
- Demiryolu müzesi: İstasyonun içinde yer alan küçük müzede eski biletler, sinyal aletleri, yolcu vagonlarından gümüş servis takımları, fotoğraflar ve belgeler sergilenir.
- Peronlar ve buharlı lokomotif hatırası: Eski perona açılan alanda istasyonun işlek dönemini hayal etmek kolaydır.
- Dış cephe ve saat: Tramvay tarafındaki cephe ile yan cephelerdeki kemer ve pencere düzenini karşı kaldırımdan izleyin.
Bugünkü Sirkeci: tarih ile toplu taşıma yan yana
Boğaz'ın altından geçen Marmaray hattının Sirkeci istasyonu, tarihi garın hemen yakınında, yerin çok altındadır. Bu yüzden tarihi binadan bugün eski yoğunlukta ana hat treni kalkmaz; yapı daha çok müze, sergi ve etkinlik alanı olarak kullanılır. Eski banliyö hattının güzergâhı da son yıllarda yeni bir kent içi raylı sistem olarak düzenlendi; güncel sefer durumunu resmî kaynaklardan kontrol etmenizi öneririz. Ulaşım ağıyla ilgili ayrıntıları İstanbulkart ve toplu taşıma rehberimizde bulabilirsiniz.
Gar, yağmurlu bir günde kısa ve kapalı bir durak olarak da iyi bir seçenektir; daha fazla fikir için yağmurlu gün önerilerimize bakabilirsiniz. Çıkışta sahile doğru yürüyüp Sepetçiler Kasrı'nı görebilir ya da birkaç dakikada Mısır Çarşısı'na geçebilirsiniz.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
Otelimizden Sultanahmet ya da Çemberlitaş durağına yürüyün ve T1 tramvayıyla Kabataş yönüne binin; Sirkeci durağında indiğinizde gar binası tam karşınızdadır. Yürüyerek gitmek isterseniz Gülhane Parkı'nın önünden Alemdar Caddesi'ni izleyerek yokuş aşağı rahatça ulaşabilirsiniz; parkta kısa bir mola da verebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Orient Express hâlâ Sirkeci'ye geliyor mu?
Tarifeli Orient Express seferleri çok uzun zaman önce sona erdi. Bazı özel lüks tur trenleri zaman zaman İstanbul'a gelir, ancak düzenli bir hat yoktur. Sirkeci Garı bugün daha çok tarihi yapı ve müze olarak ziyaret edilir.
Sirkeci Demiryolu Müzesi'ne giriş ücretli mi?
Müze uzun süredir ziyaretçileri ücretsiz kabul ediyor; ancak uygulama değişebileceği için güncel bilgiyi kontrol etmenizi öneririz.
Sirkeci Garı'nı kim tasarladı?
Gar binası Alman mimar August Jasmund tarafından tasarlanmış ve 1890'da hizmete açılmıştır.
