İstiklal Caddesi, Tünel Meydanı ile Taksim Meydanı arasında uzanan, yaklaşık 1,4 kilometrelik yaya caddesi ve Beyoğlu'nun kalbidir. Osmanlı döneminde «Cadde-i Kebir» ve «Grande Rue de Péra» adlarıyla bilinen cadde; 19. yüzyıl apartmanları, tarihi pasajları, kiliseleri, eski elçilik binaları ve kırmızı nostaljik tramvayıyla İstanbul'un kozmopolit geçmişini yaşatır.
Bu sayfada6
Grande Rue de Péra'dan İstiklal'e
Bizans ve Ceneviz dönemlerinde bağ ve bahçelerle kaplı bir tepe olan Pera, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa devletlerinin elçiliklerinin yerleştiği bir semte dönüştü. 19. yüzyılda cadde; Rum, Ermeni, Yahudi ve Levanten ailelerin mağazaları, pastaneleri, tiyatroları ve otelleriyle Osmanlı başkentinin en modern sokağıydı. 1870'teki büyük Beyoğlu yangınından sonra ahşap yapıların yerini bugün gördüğünüz kagir apartmanlar ve pasajlar aldı.
Cumhuriyet'in ilanından sonra caddeye, Kurtuluş Savaşı'nın zaferini simgeleyen «İstiklal» adı verildi. 20. yüzyıl boyunca sinemaları, kitapçıları ve pastaneleriyle İstanbul'un kültür hayatının merkezi oldu; bugün hâlâ şehrin en canlı yaya aksıdır. Caddenin kuzey ucunda Taksim Meydanı, güney ucunda ise Tarihi Tünel'in üst istasyonu bulunur.
Kırmızı tramvayın hikâyesi
Caddede ilk atlı tramvay 19. yüzyılın ikinci yarısında çalışmaya başladı ve 1910'larda yerini elektrikli tramvaya bıraktı. Tramvay 1960'ların başında Avrupa yakasından kaldırıldı ve İstiklal uzun yıllar araç trafiğine açık kaldı. Cadde 1990'da yayalaştırıldığında, tarihi görünümlü kırmızı-beyaz vagonlar yeniden raylara döndü.
Bugün nostaljik tramvay, Tünel Meydanı ile Taksim arasında Galatasaray'dan geçerek gidip gelir. Kısa ama keyifli bir yolculuktur; özellikle çocuklar ahşap vagonun penceresinden caddeyi seyretmeye bayılır. Seferler seyrek olabilir ve zaman zaman bakım ya da etkinlikler nedeniyle aksayabilir; tramvayı yakalayamazsanız dert etmeyin, cadde zaten yürüyerek gezmek için tasarlanmış gibidir.
Caddede yürürken nelere bakmalı?
- Sent Antuan Kilisesi: 20. yüzyılın başında İtalyan mimar Giulio Mongeri'nin tasarladığı, kırmızı tuğlalı neo-Gotik cephesiyle İstanbul'un en büyük Katolik kilisesi. Sessizce ve uygun kıyafetle içeri girilebilir.
- Eski elçilik binaları: İstanbul başkentken inşa edilen elçilik sarayları bugün konsolosluk olarak kullanılıyor; yüksek bahçe duvarlarının ardındaki cepheler dikkat çekicidir.
- Galatasaray Lisesi: Kökleri 1481'e uzanan ve 1868'de Mekteb-i Sultani adıyla modern bir liseye dönüşen okul; görkemli demir kapısı Galatasaray Meydanı'nın simgesidir.
- Çiçek Pasajı: 1876 tarihli Cité de Péra binasının camla örtülü iç pasajı.
- Hüseyin Ağa Camii: Caddenin üzerindeki tek cami; 16. yüzyılın sonunda kurulmuş, sonraki dönemlerde yenilenmiştir. Namaz vakitlerinde pratik bir durak.
- Botter Apartmanı: Saray terzisi Jean Botter için İtalyan mimar Raimondo D'Aronco'nun tasarladığı, İstanbul'daki Art Nouveau'nun ilk örneklerinden sayılan cephe.
- Tarihi pasajlar: Atlas, Hazzopulo ve Avrupa (Aynalı) pasajları, caddenin gizli yüzünü ve 19. yüzyıl ticaret hayatını gösterir. Meşrutiyet Caddesi'ne sapan sokaklardan Pera Müzesi'ne de kolayca ulaşılır.
Aile dostu lezzetler
İstiklal ve yan sokakları aileler için sayısız hafif lezzet sunar. Kışın tezgâhlardan közlenmiş kestane ve mısır, yazın satıcıların çocuklarla şakalaşarak sunduğu dövme Maraş dondurması ilk akla gelenlerdir. Tarihi pastanelerde profiterol, kazandibi ve sütlaç; börekçilerde su böreği; yan sokaklardaki esnaf lokantalarında sulu yemekler ve köfte, doyurucu ve alkolsüz öğle yemeği seçenekleridir. Daha fazla öneri için sokak lezzetleri rehberimize göz atın.
Akşam saatlerinde caddenin bazı yan sokaklarında eğlence mekânlarının yoğunluğu artar; aileyle gezmek için gündüz ve akşamüstü saatleri daha uygundur.
Kalabalık ve güvenlik notları
İstiklal, özellikle hafta sonu öğleden sonraları çok kalabalıktır. Cüzdan ve telefonunuzu ön cebinizde ya da kapalı bir çantada tutun, çocukların elini bırakmayın. Kalabalıkta birbirinizi kaybederseniz diye Galatasaray Lisesi'nin kapısı gibi kolay bulunan bir buluşma noktası belirleyin. Taksim ve çevresinde zaman zaman güvenlik önlemleri alınabilir; genel öneriler için güvenli seyahat yazımıza bakın.
Sareban Hotel'den nasıl gidilir?
İki rahat seçenek var. Birincisi: otelimize yakın Sultanahmet ya da Çemberlitaş durağından T1 ile Karaköy'e gidin, Tünel füniküleriyle Tünel Meydanı'na çıkın ve caddeyi Taksim'e doğru yürüyün. İkincisi: T1 ile son durak Kabataş'a gidin, F1 Kabataş–Taksim füniküleriyle Taksim'e çıkın ve caddeyi Tünel'e doğru, hafif yokuş aşağı gezin.
İkinci seçenekte gezinin sonunda Galip Dede Caddesi'nden Galata Kulesi'ne inip Karaköy'den tramvayla otele dönmek çok pratiktir. Semtin tamamı için Beyoğlu ve Taksim rehberimize göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İstiklal Caddesi ne kadar uzun, gezmek ne kadar sürer?
Cadde yaklaşık 1,4 km'dir. Durmadan yürürseniz yarım saatte biter; ama yapılara, pasajlara ve kiliselere uğrayarak gezmek için 2–3 saat ayırın.
Nostaljik tramvaya nasıl binilir?
Tünel ya da Taksim uçlarındaki duraklardan İstanbulkart ile binilir. Seferler seyrektir ve zaman zaman aksayabilir.
İstiklal Caddesi çocuklarla gezmeye uygun mu?
Gündüz saatlerinde evet; cadde araç trafiğine kapalıdır, dondurma ve kestane gibi lezzetler çocukları mutlu eder. Kalabalığa karşı dikkatli olun.
İstiklal Caddesi'nde namaz kılınacak cami var mı?
Evet, Galatasaray ile Taksim arasında caddenin üzerindeki Hüseyin Ağa Camii pratik bir seçenektir; caddenin Taksim ucunda ise Taksim Camii bulunur.
